و شتابى كردن . بلهق ( belheq ) ا . ع . زن بسيار كلام . و سخت سرخ . بلهق ( balhaq ) ا خ . ع . موضعى . بلهنية ( bolahniat ) ا . ع . فراخى عيش ج : بلاهى و يا بلاهن . بلهور ( balahvar ) ا . ع . مكان فراخ . بلهوس ( bolhavas ) ص . پ . بسيار هوس . و بسيار آرزو . بلهوسى ( bolhavasi ) ا . پ . سبك رائى و گذارش وقت به آرزو و هوس بسيار . و بلهوسى داشتن ف ل . : آرزو و هوس بسيار داشتن . و بلهوسى كردن : گذرانيدن وقت را بهوس و آرزوى بسيار . بلى ( bely ) ص . ع . فلان بلى اسفار : فلان سفر آزموده و كهن و لاغر گشته در آن است . و بلى شر : غالب در بدى و آزموده كار در وى . و بلى مال : دانندهء مصالح مال و سياست آن . ج . ابلاء مر . بلو . بلى ! ( bal ) ع . كلمهء ايجاب بمعنى آرى - و هى جواب استفهام معقود بالجحد توجب ما يقال لك . بلى ( bel ) م . ع . بلى الثوب بلى و بلاء ( از باب سمع ) : كهنه گرديد آن جامه . و بليت الناقة ( مجهولا ) : بلية گردانيده شد ناقه . بلى ( bali ) پ . كلمهء جواب و بمعنى آرى . بلى ( ball ) و ( bell ) و ( boll ) و ( baliy ) و ( beliy ) و ( belliy ) ا . ع . علم است مر بعد و دورى را . و يا بمعنى اقصاى زمين است يقال هو بذى بلى : او چنان دو راست كه حالش معلوم نمىشود و در آن چند لغت ديگر آمده از اين قرار هو بذى بليان ( zi - belliy n ) و ( zi - balay n ) و ( zi - beliy n ) و ( zi - belayy n ) و ( zi - balayy n ) ( zi - baly n ) و ذى بل و قول خالد : اذا كان الناس بذى بلى ( baliyyen ) و ذى بلين ( beliyyen ) يريد تفرقهم و كونهم طوائف بلا امام و بعد بعضهم من بعض . و نيز بلى ا خ . : موضعى است پس يمن و يا از اعمال هجر . بلى ( baliy ) ا خ . ع . قبيله‌اى از قضاعة - بلوى منسوب بدان . بلى ( boll ) ا . ع . توانگرى پس از افلاس . بليات ( baliyy t ) ع . ج بلية ( baliyat ) . بلياد ( baly d ) ا . پ . لباس سادهء بىزينت . بليار ( baly r ) ا . پ . لباس ظريف و مزين . بلياش ( baly c ) ا خ . پ . نام يكى از پادشاهان خوارزم . بليان ( baly n ) ا خ . پ . خضر پيغمبر عليه السلام . و قريه‌اى از ولايت كازرون فارس كه بسيارى از اوليا در آنجا مدفون‌اند . بليان ( baly n ) و ( balay n ) و ( balayy n ) و ( belayy n ) و ( belleyy n ) ( belleyy n ) ا . ع . علم است مر بعد و دورى را و يا بمعنى اقصاى زمين يقال هو بذى بليان . مر . بلى ( ball ) . و يا ا خ . موضعى پس يمن و يا از اعمال هجر . بليان ( boly na ) ا . ع . يق ذهب بذى هليان و بذى بليان يعنى به جائى رفت كه كسى نمىداند كجاست . بلية ( baliyat ) ا . ع . ناقه‌اى كه بر گور خداوندش بستندى تا بميرد - و تازيان چنان گمان مىكردندى كه صاحبش بر آن ناقه محشور خواهد شد . ج : بلايا . و آزمايش . و سختى و رنج و آزار . و دريافت چيزى و كشف آن . بليت ( balit ) ا . پ . - مأخوذ از انگليسى - چك برات . و چك راهدارى و جز آن . بليت ( bolayt ) ا . پ . بله و گول و كودن . بليت ( bellit ) ص . ع . بسيار خاموش . و مرد خردمند و دانا . بليث ( balis ) ا . ع . علف ريزهء خشك دو ساله كه سياه گرديده باشد . بليث ( balis ) ص . ع . دميث بليث : از اتباع است يعنى نرم خوى . بليج ( belij ) ا . پ . قدر و اندازه و مقدار و وجب و شبر . بليج ( belij ) ا . ع . معرب بيله . و بليج السفينة : بيلهء كشتى . بليحاء ( bolayh ' ) ا . ع . گياه اسليخ كه مستعمل صباغان مغرب است . بليخ ( balix ) ا . خ . ع . رودى در جزيره . ج : بلخ ( bolx ) . بليد ( balid ) ص . ع . كندخاطر . و كند و افسرده دل كه بنشاط نيايد . بليد ( balid ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كندذهن - و كودن . و بىوقوف . بليد ( bolayd ) ا خ . ع . دهى نزديك ينبع . بليدة ( bolaydat ) ا . ع . - مصغر بلدة - روستا و ده . بليغ ( baliq ) ص . ع . مرد فصيح رسانندهء سخن آنجا كه خواهد . و كلام بليغ : سخن تمام با مراد . ج : بلغاء ( bolaq ) . بليغ ( baliq ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - رسا . و رسانندهء علم بمرتبهء كمال . و تيز زبان . و سعى بليغ : سعى رسا . بليغانه ( baliq ne ) م ف . پ . بطور فصاحت و بلاغت و بطور رسائى . بليق ( bolayq ) ا خ . ع . نام آبى . و نام اسبى كه از همهء اسبان سبقت بردى و با اين وصف بدنام شده بود و منه المثل : يجرى بليق و يذم بليق در حق كسى گويند كه احسان كند و مردم او را ببدى ياد نمايند . بليل ( balil ) ا . پ . مر . بليله . بليل ( balil ) ا . ع . آواز . و باد سرد